Świetlówki energooszczędne – poradnik zakupowy

Dla początkujących Oświetlenie 18 stycznia 2012 | Redakcja

Flickr/David González Romero/CC by

Nowoczesne oświetlenie składa się z różnego rodzaju źródeł światła. Wśród najpopularniejszych typów można wymienić halogeny, lampy LED oraz świetlówki energooszczędne, zwane także kompaktowymi. Jakie są zalety tych ostatnich i na co trzeba zwrócić uwagę podczas ich zakupu?

Żarówki energooszczędne zdobyły w ciągu ostatnich kilku lat dużą popularność nad Wisłą. Jest to tylko w małej części skutkiem rosnącej świadomości ekologicznej społeczeństwa. Większość osób decydujących się na zakup świetlówek kieruje się po prostu rachunkiem ekonomicznym. Chce mniej płacić za prąd.

Mniejsze zużycie energii jest bodaj najczęściej wymienianą korzyścią wynikającą z instalowania żarówek energooszczędnych. Tradycyjne źródła światła cechują się bardzo niską sprawnością. Większość zużywanego prądu jest emitowana w formie ciepła, nie światła.

Świetlówki mają dużo wyższą sprawność. Dzięki temu przy danym poborze prądu wytwarzają – po kilkudziesięciu sekundach od włączenia – kilkakrotnie więcej światła. Moc typowej żarówki energooszczędnej to kilka lub kilkanaście W. W przypadków tradycyjnych źródeł jest to zwykle kilkadziesiąt W.

Skala oszczędności jest oczywiście inna w każdym gospodarstwie domowym. Wszystko zależy od jego wielkości, liczby domowników, sposobu korzystania z oświetlenia, innych zainstalowanych źródeł światła. Zazwyczaj jednak inwestycja zwraca się po 6-12 miesiącach od zakupu świetlówek.

Ich wyższy w porównaniu do tradycyjnych żarówek koszt sprawia, że nie opłaca się instalować energooszczędnego oświetlenia wszędzie tam, gdzie istnieje mało nowoczesna elektryczna instalacja szkieletowa. Częste wahania napięcia czy uderzenia piorunów w niezabezpieczone przewody zwiększają ryzyko przepalenia.

Takie sytuacje dotyczą jednak przede wszystkim terenów niezurbanizowanych. Zarówno w mniejszych, jak i większych miastach mamy obecnie do czynienia z nowoczesnymi instalacjami szkieletowymi, które chronią domowe sprzęty i sprawiają, że świetlówki faktycznie działają do 10 razy dłużej niż zwykłe żarówki.

Warto pamiętać, że każda żarówka energooszczędna ma etykietę energetyczną, która informuje o tzw. klasie energetycznej. Najlepsza kategoria to A i to ją właśnie warto kupować. Efekt odczujemy w portfelu. Przykładowo świetlówka klasy A zużywa do wytworzenia danego strumienia światła o dwie trzecie mniej prądu niż halogen C.

Temperatura barwowa

Jedną z największych wad pierwszych świetlówek kompaktowych była nietypowa, odległa od tradycyjnych żarówek, temperatura barwowa. Użytkownicy skarżyli się, że światło jest zimne, mało przyjemne dla oka, nawet deprymujące. Na szczęście dziś ten problem udało się rozwiązać.

Na rynku są dostępne świetlówki energooszczędne o temperaturze zbliżonej do tradycyjnych żarówek (ok. 2500 stopni Kelvina, ciepłe białe), a także inne (np. zimne białe – 4000 K i więcej). Te drugie modele sprawdzają się w biurach i pracowniach. Te pierwsze warto instalować w sypialni czy salonie.

Bardzo ważnym parametrem żarówek energooszczędnych jest żywotność. Najlepsze świetlówki mogą pracować do 15 tys. godzin. Kupując źródła światła warto porównać żywotność i cenę oraz ustalić najlepszy ich stosunek. Jeśli w domu żarówki często się przepalają nie ma sensu kupować najlepszych modeli.

Kolejna istotna sprawa to liczba cykli włącz/wyłącz. Standardowa wartość to 3-6 tys. Nada się ona wszędzie tam, gdzie światło jest włączane i wyłączane raptem kilka razy dziennie (garaż, przedpokój). W innych miejscach należy instalować modele ulepszone, które wytrzymają nawet milion takich cykli.

Odpowiednia oprawa

Świetlówki mogą mieć kształt litery „u”, spirali, kuli czy reflektora. Występują w dwóch rodzajach. Pierwszy ma zintegrowany układ zapłonowy. Drugi wymaga opraw z takim układem. Wymieniając tradycyjne żarówki bez remontu instalacji elektrycznej należy upewnić się, że zakupywane są te pierwsze.

Sporą wadą żarówek energooszczędnych, podnoszoną przed wielu przeciwników tego typu oświetlenia, jest stosunkowo długi czas nagrzewania czy też uzyskiwania pełnej mocy świetlnej. Wynosi on nawet kilkadziesiąt sekund. Na rynku są już jednak dostępne nowe generacje świetlówek, które rozgrzewają się znacznie szybciej.

Kolejne, już mniej istotne, ale nadal ważne dla niektórych klientów kwestie, to możliwość podłączenia ściemniacza do świetlówki (tylko niektóre modele obsługują ściemniacze) oraz temperatura pracy (otoczenia). Na ten drugi aspekt należy zwrócić uwagę, gdy źródło światła ma zostać zamontowane np. w nieogrzewanym garażu.

Warto pamiętać, że żarówki energooszczędne zawierają układy elektroniczne oraz niewielką ilość rtęci. Dlatego nie mogą być wyrzucane do śmietnika przeznaczonego na standardowe odpady komunalne. Zużyte czy przepalone urządzenia należy oddać do utylizacji.

Rynkowa oferta

Świetlówki kompaktowe w Polsce produkują przede wszystkim Osram i Philips. Obie firmy dostarczają szeroki wachlarz żarówek energooszczędnych, zarówno z tradycyjnym, szerokim gwintem (E27 ES), jak i z wąskim (E14 SES). Dzięki temu takie źródła światła można zamontować w istniejących lampach czy kinkietach.

Obaj producenci oferują ciekawe linie świetlówek dla wymagających klientów. Przykładowo Osram ma w swoim katalogu modele Dulux Intelligent, Dulux Superstar i Duluxstar. Są to pierwsze na polskim rynku żarówki energooszczędne, które wytwarzają światło niemal identyczne do żarówek tradycyjnych (2500 K).

Seria Intelligent i Superstar została także wyposażona w technologię Quick Light, która skraca czas nagrzewania się świetlówki o połowę. Szeroką ofertę ma także Philips, który oferuje źródła okrągłe, kuliste, spiralne, reflektorowe, w kształcie pocisku czy świeczki. Ma także modele obsługujące ściemniacze.

Dodaj komentarz